• EPA TANKS programı ham petrol, akaryakıt ve organik sıvı depolama tanklarının neden olduğu uçucu organik bileşiğin (VOC) kirlilik miktarının tahmin edilmesinde kullanılan windows tabanlı bir bilgisayar programıdır.

     

    03.07.2009 tarihli ve 27277 sayılı resmi gazetede yayınlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12’de Ham Petrol, Akaryakıt dolum ve depolama tesislerinde, depolama tanklarının nefesliklerinden kaynaklanan baca dışı kaynaklı organik emisyonu konsantrasyonu anlık olarak ölçülmeden, kütlesel debileri EPA TANKS yazılımı kullanılarak hesaplanmalıdır ibaresi yer almaktadır.

     

    EPA TANKS Meteorolojik Verilerin Oluşturulması

     

    EPA TANKS programının çalıştırılabilmesi için öncelikle işletmenin bulunduğu yer, sahip olduğu depolama tanklarının özellikleri (çap, yükseklik vb.), depolanan kimyasallar (ham petrol, akaryakıt, organik sıvılar) ve işletmenin bulunduğu bölgeye ait meteorolojik veriler ile ilgili detaylı bir veritabanı oluşturmak gerekmektedir.

     

    İşletmenin bulunduğu bölgeye ait meteoroloji verileri (Ortalama basınç, günlük ortalama sıcaklık, aylara göre günlük en yüksek sıcaklık, en düşük sıcaklık, ortalama güneşlenme şiddeti ve ortalama rüzgar hızı) meteoroloji idaresinden alınarak EPA TANKS programındaki meteoroloji veritabanına kaydedilmelidir. Alınan veriler EPA TANKS programının istediği uygun birimlere çevrilerek veritabanı oluşturma işlemi gerçekleştirilmelidir.
    EPA TANKS 4 Meteorolojik Veri
    EPA TANKS programının kimyasal veritabanında birçok kimyasalın özelliği verilmiştir. Veritabanında bulunmayan kimyasallar için veritabanına gerekli kimyasalı eklemek mümkün. Yeni kimyasal için kaydedilen sayfaya kimyasalın sıvı ve buhar mol ağıklıkları ve sıvı dansitesi girilmelidir. Program bir kimyasalın belirli bir sıcaklıktaki buhar basıncını hesaplayabilmek için bazı verilere ihtiyaç duymaktadır. Bu verileri programa 4 farklı şekilde girmek mümkün;

    • Kimyasala ait Antoine Sabitleri (oC) kullanılarak
    • Kimyasala ait Antoine Sabitleri  (oF) kullanılarak
    • Kimyasalın farklı sıcaklıklardaki buhar basınçları kullanılarak
    • ASTM Eğimleri (Ham petrol türevleri için) kullanılarak girilebilir.

     
    EPA TANKS 4 Kimyasal Veri
     

    Antoine Sabitleri

    Ürün Adı Mol Ağırlığı  (Mv) “A” Sabiti “B” Sabiti “C” Sabiti
     Aseton 58,08 7,117 1210,595 229,664
     2 Etil Hekzanol 130,23 6,9147 1339,7 147,8
     Alimet 150
    Baz Yağı 230
    Butil Akrilat 128,17 6,95364 1420,127 200,684
    Butil Alkol (N) 74,12 7,4768 1362,39 178,77
    Butil Asetat 116,16 7,12712 1430,418 210,745
    Butil Glikol 118,18 7,84375 1920,831 219,53
    Dehydol LS 2H 288
    DHR 175 7,184 2209 277
    Diisodesil Ftalat (DIDP) 446
    DVV 4000
    Etil Akrilat 100,12 7,9645 1897,011 273,16
    Etil Alkol 46,07 8,321 1718,21 237,52
    Etil Asetat 88,11 7,101 1244,95 217,88
    Etoksile Alkol 3500
    Exxsol D 40 143 7,58 1999 248
    Exxsol D 60 160 7,184 2209 277
    Exxsol D 80 175 7,184 2209 277
    Fenol 94,11 7,133 1516,79 174,95
    Fosforik Asit 98
    Fuel Oil No.6 190 3,025 2151 234
    Hekzan 86,18 6,876 1171,17 224,41
    İzoButil Asetat 116,16 4,17055 218,218 51,1957
    İzoPropil Alkol (IPA) 60,1 8,117 1580,92 219,61
    Kostik Soda 40
    Latex DL 300
    Latex RAP 300
    Latex XZ 300
    Linear Alkil Benzen (LAB) 240 7,184 2209 277
    Linpar 130 7,58 1999 248
    Lutensol 3500
    MDI 250,26
    Metil Etil Keton (MEK) 72,11 6,9742 1209,6 216
    Metil Metakrilat 100,11 8,409 2050,5 274,4
    Monoetilen Glikol 62,07 8,0908 2088,9 203,5
    Motorin 130 7,0075 1690,6 174,22
    Neodol 3500
    NFLX 230
    NYTEX 230
    NYTRO GEMINI 230
    NYTRO LIBRA 230
    PM 90,12 9,17032 2608,393 295,72
    PMA 132,16 7,53502 1664,59 212,65
    Polyol 4000
    Propilen Glikol 76,1 8,2082 2085,9 203,5396
    SD Polyol 4000
    SN 100 230
    SN 150 230
    SN 500 230
    Solvent Nafta 120  7,04082 1593,958 207,078
    Solvesso 100 127 7,04383 1573,267 208,564
    Solvesso 150 136  7,184 2209 277
    Stiren Monomer 104,15  7,14 1574,51 224,09
    TDI 174,16  7,4269 2019,525 194,23
    Toluen 92,14  6,954 1344,8 219,48
    Transformer Oil 230  –
     Vinil Asetat Monomer (VAM) 86,09  7,21 1296,13 226,66
    Voralux HL 106 4000  –
    Voranol 3322 3350  –
    White Spirit 130  7,58 1999 248
    XUS 3500
    Xylene 106,17  7,009 1426,266 215,11

     

    EPA TANKS programına yeni bir tank girişi yapabilmek için ilk olarak tankın türünün seçilmesi gerekmektedir. Yatay Sabit Tavanlı Tank (Horizontal Fixed Roof Tank), Dikey Sabit Tavanlı Tank (Vertical Fixed Roof Tank), İçten Yüzer Tavanlı Tank (Internal Floating Roof Tank), Dıştan Yüzer Tavanlı Tank (External Floating Roof Tank) ve Kubbeli Dıştan Yüzer Tavanlı Tank (Domed External Floating Roof Tank) olmak üzere 5 tür tank türü bulunmaktadır. İşletmede yer alan tankın türü seçildiğinde ekrana gelen sayfada ilk olarak “Kimlik Numarası (Identification Number)” yer almaktadır. Buraya işletme tarafından verilen tankın numarası veya kodunu yazabilirsiniz. “Tanım (Description)” kısmına tankın içinde yer alan kimyasalın ismini yazabilirsiniz. Diğer bilgiler ise işletmenin bulunduğu bölge, il ve ismini içeren kısımlar yer almaktadır.
    EPA TANKS 4 Depolama Tankları
    Tankın özellikleri “Physical Characteristics” sekmesinden girilmektedir. Dikey sabit tavanlı tanklar (Vertical Fixed Roof Tank) için tank yükseklikleri, tank çapları, maksimum sıvı yükseklikleri ve ortalama sıvı yükseklikleri “feet” birimden girilmelidir. Maksimum sıvı yüksekliği güvenli depolama yüksekliği olarak kabul edilen yüksekliğin %95’ine tekabul eden yüksekliktir. Maksimum tank yüksekliği, belirli bir tank için girildiğinde program otomatik olarak tanktaki çalışma hacmini “galon” biriminden hesaplamaktadır. Tanktaki ürün hareketi “galon/yıl” olarak verildiğinden program otomatik olarak bu rakamı çalışma hacmine oranlayarak tankın 1 sene içerisinde kaç kez dolup boşaldığını hesaplamaktadır. Belirtilen hesaplama yıllık olarak verilmesine rağmen programın ilerleyen sekmesinde aylar seçilerek bu döngünün sadece belli aya veya aylara ait olması sağlanabilmektedir.

     

    Tanklarda ürünlerin akışkanlıklarını yüksek tutmak amacıyla ısıtma yapılıyorsa “Is tank heated?” sorusunu “Evet”, ısıtma yapılmayan tanklar için ise “Hayır” olarak seçmelisiniz. Diğer belirlemeniz gereken veriler ise Tankın dış yüzey ve tavan rengi, tankın durumu, tavanın eğimi, tavanın şekli, nefeslik için vakum ve basınç değerleri vb. bilgilerdir.

     

    İçten yüzer tavanlı tankların (Internal Floating Roof Tank) fiziksel özelliklerinin girildiği sayfada her tankın çapı, tank hacmi ve tankta belirli bir dönemdeki ürün hareketi kaydedilmektedir. Bu veriler kaydedildiğinde program otomatik olarak yüzer tavanı oluşturan levhaların toplam kenar uzunluğunu hesaplamaktadır.

     

    EPA TANKS programına kaydedilmiş olan bir tankın nerede bulunduğunu belirtmek “Bölge Seçimi (Site Selection)” sayfasından yapılmaktadır. Bölgeyi seçebilmek için meteorolojik verilerinin EPA TANKS programındaki meteoroloji veritabanına önceden kaydedilmesi gerekiyor.

     

    Tankların fiziksel özellikleri ve bölgenin meteorolojik bilgileri tanımlandıktan sonra diğer bir sekme olan “Tank içeriğine (Tank Contents)” geçilir. Burada her tank için ayrı ayrı depolanan kimyasal bilgileri tanımlanmalıdır. Makalenin önceki kısımlarında anlatıldığı gibi EPA TANKS veritabanında bulunmayan kimyasallar anlatılan şekilde eklenmiş ise buradaki seçeneklerde yerini alacaktır. Bu sayfada kimyasallardan karışım yapmak da mümkündür.

     

    En son olarak ise “Aylık emisyon hesaplamaları (Monthly Calculations)” gerçekleştirilir. Aylık hesaplamalar sekmesinde kullanıcı programı hangi aylar için çalıştırmak istediğine karar verir. Karar verilen aylara göre “Fiziksel Özellikler” sayfasında belirtilmiş olan “Ürün Hareketi” eşit olarak dağıtılır. Bu belirlemeler yapıldıktan sonra program “Run Report” botunana tıklanarak çalıştırılır.

     

    Sabit tavanlı tanklarda emisyonlar 2 şekilde olmaktadır;

    • Nefesliklerden kaynaklanan kayıplar (standing loss)
    • Çalışmadan kaynaklanan kayıplar (working loss)

    İçten yüzerli tavanlarda ise emisyonlar 4 şekilde olmaktadır;

    • Yüzer tavan ile tank çeperi arasını kapatan malzemeden gerçekleşen kayıplar (Rim Seal Loss)
    • Ürünün tanktan çekilmesinden sonra tankın ıslak kalan iç çeperinden kaynaklanan kayıplar (Withdrawal Loss)
    • Yüzer Tavanın bağlantı ekipmanlarından kaynaklanan kayıplar (Deck Fitting Loss)
    • Yüzer Tavanı oluşturan panoların birbirine tutturulma yerlerinden gerçekleşen kayıplar (Deck Seam Loss)

    EPA TANKS 4.0.9d Programını İndirmek İçin Tıklayınız…

Yazar

2008’de Çukurova Üniversitesi’nden Çevre Mühendisi olarak mezun oldu. Vatani görevinin ardından Atıksu Arıtma Tesis Sorumlusu olarak ilk işine başladı. 2010’dan beri de çeşitli Çevre Analiz Laboratuvarlarında Emisyon Uzmanı olarak görev yapmaktadır.

Twitter Facebook Google+ Linkedin YouTube
Önceki Yazı:Küresel Isınma, Biyolojik Çeşitliliği Tehdit Ediyor
Sonraki Yazı:Katı Madde Analizleri

Yorumlar

Bu yazıya 4 yorum yapılmış.

  1. Zafer Aydın

    Bu meteoroloji verilerini eklediğinizde database’e ekliyor. Rica etsem database’ini paylaşır mısın benimle.

  2. Merhaba Zafer Bey, meteorolojik verileri Türkiye Meteorolojik Veri Arşiv Sistemi (TÜMAS) üzerinden online olarak satın alabilirsiniz.

  3. Orhan Yılmaz

    Merhaba Database nasıl ekleniyor bilgi verir misiniz?

  4. Orhan Bey Merhaba, makalede meteorolojik verilerin, depolanan kimyasalların ve tankların özelliklerinin nasıl oluşturulacağı ve tanımlanacağı anlatılmış durumdadır. Database’i oluşturan kısım bunların programa girilmesi ile olmaktadır. Tam olarak sormak istediğiniz nedir?

SİZ DE CEVAP YAZABİLİRSİNİZ

Bu yazı hakkında görüşünüzü belirtin.

Copyright © 2013 - 2017 • Tüm Hakları Saklıdır.